محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )
1493
تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )
نكتهء گفتنى در مغازى آن است كه خبر كشى همراه ابن ابى العوجا بود كه به بنى سليم خبر رساند و مايهء تباهى همهء ياران ، و احيانا خود او گشت . ( مغازى ، ج 2 ، ص 741 ترجمه ، ج 2 ، ص 565 ) ابن سعد نيز همين را مىگويد ( طبقات ، ج 2 ، ق 1 ، ص 89 ) . نيز چنين است در الكامل ، ج 2 ، ص 228 . سيرت رسول الله ( ج 2 ، ص 1080 ) از شهادت ابن ابى العوجا و همهء يارانش خبر مىدهد . ص 244 ، س 9 : سريّهء غالب بن عبد الله در مغازى به تفصيل آمده است ، و در طبقات الكبير هم . اعراب « كديد » در تاريخ طبرى و طبقات و سيرت رسول الله به فتح است . ( الكامل ، ج 2 ، ص 229 ، مغازى ، ج 2 ، صص 52 - 750 ترجمه ، ج 2 ، صص 74 - 572 ، تاريخ طبرى ، ج 3 ، ص 1597 ، طبقات ابن سعد ، ج 2 ، ق 1 ، ص 91 ، سيرت رسول الله ، ج 2 ، ص 1079 . ) از موارد نادر است كه در نسخهء اساس ما و نسخهء فا ، كديد به اعراب تمام به ضمّ اول و فتح دوم ضبط شده است . ص 245 ، س 6 : سريّهء شجاع بن وهب در منطقهء سىّ بود به روايت واقدى و ابن سعد . ( مغازى ، ج 2 ، ص 753 ، طبقات الكبير ، ج 2 ، ق 1 ، ص 92 ، تاريخ طبرى ، ج 3 ، ص 1601 ، و الكامل ، ج 2 ، ص 230 ) . ص 245 ، س 10 : خبر سريّهء خبط كه در متن ما غزوة الخبط خوانده شده است - همانند متن تاريخ طبرى - در طبقات ابن سعد ( ج 2 ، ق 1 ، ص 92 ) ، الكامل ابن اثير ( چاپ تورنبرگ ) ، تاريخ طبرى ( ج 3 ، ص 1605 ) و سيرت رسول الله ( ج 2 ، ص 1089 ) آمده است . نقل اين سريّه به سرپرستى ابو عبيدة بن جرّاح در مغازى به تفصيل آمده است ، قيس بن سعد ابن عباده ، اشترانى پروارى از مردى جهنى به شرط خريد و مسلمانان را از قحط و گرسنگى باز رهاند ، ولى پس از سه روز عمر او را از اطعام بازداشت ( مغازى ، ج 2 ، صص 77 - 774 ترجمه ، ج 2 ، صص 93 - 590 ) . در الكامل ( ج 2 ، ص 233 ) هم اشاره به كشتن شتر از سوى قيس بن سعد شده است . ص 245 ، س 24 : سريّهء ذات السّلاسل نيز به گونه اى مبسوط در مغازى آمده است ( ج 2 ، صص 74 - 769 ترجمه ، ج 2 ، صص 90 - 587 ) . نقل ماجرا در سيرت رسول الله نيز مبسوط و گويا است ( ج 2 ، صص 72 - 1069 ) :